شرح زندگاني صدر الدين عيني ۲

عيني در سال ۱۹۱۸ مرثيه اي در سوگ برادر مقتول خود سرود که از مهمترين اشعار تاجيک به شمار مي آيد، وي در انتهاي اين مرثيه سقوط رژيم حاکم را پيشگويي کرده است. عيني در �اصله ۱۹۱۸ تا ۱۹۲۴ با مطبوعات همکاري داشت.

در حدود سال ۱۹۲۰ اثر منثور خود، جلادان بخارا را نوشت که براي نخستين با در سال ۱۹۲۲ در مجله انقلاب به زبان اوزبکي و سالها بعد يعني در سال ۱۹۳۵ به تاجيکي منتشر شد. تاثير داستانهاي کهن مانند طوطي نامه و چهار درويش در نثر و شيوه محاوره اين کتاب، که در قالب گ�تگو ميان جلادان امير بخارا انجام يا�ته، آشکار است.

عيني در مقالات خود دعاوي برخي از ترکان شوونيست را، که وجود تاجيکستان را به رسميت نمي شناختند، مورد انتقاد قرار داده است. او در کتاب مهم خود نمونه ادبيات تاجيک (۱۹۲۶) اثبات مي کند که تاجيکان صاحب �رهنگي غني و ادبياتي کهن هستند، اما هرگز به تعصبات تاجيکي گر�تار نيامد، و در عوض بر نظريه « دوستي ميان اقوام تاجيک و اوزبک » پاي مي �شرد.

عيني پس از نوشتن کتاب آينه سرگذشت تاجيک کم بغل، که در آن از زندگي مردم ساده تاجيک و تحولات دهه ۱۹۲۰ سخن مي راند، داستان غلامان(۱۹۳۴( را نوشت که در نويسندگي او مرحله اي کمالي به شمار مي رود.

همزمان با سالهاي جنگ جهاني دوم، در مطبوعات قلم مي زد و شعر مي سرود؛ که از آن ميان « قصيده جنگ و ض�ر » و « مارش انتقام » او شهرت يا�ته است. عيني در کار زندگينامه نويسي هم اهتمام داشت. زندگينامه هاي مکتب کهنه (۱۹۳۶) و مختصر ترجمه حال خودم (۱۹۴۰) روزگاري کودکي و زندگي در روستاها را تصوير مي کند. کتاب پرحجم و پر آوازه يادداشتها (۱۹۵۰تا ۱۹۵۴) که آخرين �عاليت ادبي او به شمار ميرود، برگيرنده نکته ها و گوشه هايي از مراحل مختل� زندگي او و حيات اجتماعي تاجيکان در روزگار نويسند و از زمره شاهکارهاي نويسندگي تاجيکي است. اين کتاب مهم و خطير از آثار نويسندگان پيشين زبان �ارسي مانند چهار مقاله عروضي، گلستان سعدي، بدايع الوقايع واص�ي، و نوادر الوقايع احمد دانش تاثير پذير�ته است. اين اثر بحق گنجينه اي است از زبان و �رهنگ مردم تاجيک که در آن ضرب المثلها، جکايتها، تعبيرات و گ�ته هاي عاميانه جابجا درج گرديده و بر شيريني زبان و حسن تاثير آن ا�زوده است. تا کنون به چندين زبان و از آن جمله �رانسوي ترجمه شده است.

ادامه دارد.....